BRACHMAN-de LANGE SENDROMU, CORNALIA de LANGE SENDROMU

Genel Bilgi
Brachman de Lange sendromu veya Cornelia de Lange sendromu (CdLS) olarak bilinen hastalık ciddi gelişimsel anomalilere yol açabilen bir genetik bozukluktur.  Bu sendrom 1 / 10.000 ila 1 / 60.000 arasında yenidoğanları etkileyen nadir görülen bir durumdur. İskeletsel ve kraniyofasiyal deformasyonlarla birlikte gastrointestinal ve kalp malformasyonları ile bilinmektedir. Tanı, karakteristik fenotip, özellikle çarpıcı bir yüz görünümü, doğum öncesi ve doğum sonrası büyüme geriliği, çeşitli iskelet anormallikleri, hipertrikoz ve gelişimsel gecikmeye dayanır. Hastalığın tanısı belirleyici fenotip özelliklerine göre yapılmaktadır; özellikle alışılmışın dışında bir yüz görünümü, doğum öncesi ve doğumdan sonra oluşan büyüme geriliği, çeşitli iskeletsel bozukluklar, hipertrikoz ve gelişimsel gecikme [1]. 


Genetik Değişiklikler

Cornelia de Lange sendromunun (CdLS) çoğu vakasında (yaklaşık %60) NIPBL genindeki değişikliklerden (mutasyonlar) kaynaklanır. Hastalıktan etkilenen kişilerin yaklaşık %10’unda bilinen dört genden birinde (SMC1A, SMC3, HDAC8 ve RAD21) mutasyonlar vardır. CdLS ile ilişkili genlerin çoğu doğumdan önceki insan gelişiminde önemli rol oynayan proteinleri kodlamaktadır. Bu genlerdeki mutasyonlar normal işlevini yerine getiremeyen anormal proteinlere neden olabilir. Bu durumun CdLS’nin birçok belirti ve semptomlarına yol açan erken gelişime müdahale ettiği düşünülmektedir [2,3].

Semptomlar

Cornelia de Lange sendromunun (CdLS) belirti ve semptomları etkilenen insanlar arasında geniş ölçüde değişkenlik gösterir. Nispeten daha hafif semptomlar görülebileceği gibi oldukça şiddetli de olabilir. Sendromdan etkilenen insanların yaşayabileceği semptomlar:

  • Doğum öncesi ve sonrası büyümede yavaşlama
  • Zihinsel engellilik
  • Gelişimsel gecikme
  • Otistik ve/veya kendine zarar verme davranışları
  • Kollar ve ellerde iskeletsel anormallikler
  • Gastointestinal(sindirim) problemler
  • Hirsutizm (aşırı kıllanma)
  • İşitme kaybı
  • Miyopi
  • Konjenital kalp defektleri
  • Genital anormallikler (yani kriptorşidizm)
  • Nöbetler

Etkilenen insanlar tipik olarak, mikrosefali içerebilen ayırt edici kraniyofasiyal özelliklere de sahiptir; Ortada sıklıkla birlikte büyüyen kemerli kaşlar (synophrys); Uzun kirpikler; alçak ayarlanmış kulaklar; küçük, geniş aralıklı dişler; ve küçük, kalkık bir burun [4,5].

Tanı
Aşağıdaki belirti ve semptomlar mevcutsa tanıdan şüphelenilir:

  • Baş ve yüz görünümü (>% 95): Çok küçük ve yassı başlı (mikrobrafefal), tek kaş (siforiz) ve yüksek kemerli kaşlar (vakaların% 98’inde), uzun ve kalın kirpikler, kalın yapılı anormal oluşmuş kulaklar (dış kulak eğrisi), kısa önden kolayca görülebilen nartalı burun ucu, eğilmiş burunlar, burun ve üst dudak arasında uzun boşluk, ince gerilmiş dudaklar, yarıkları yüksek ve kavisli damak (vakaların% 30’u), çok küçük çene ( mikrognati) vakaların% 80’inde, çıkıntılar (vakaların% 42’sinde) ve kısa boyunlu.
  • Büyüme bozukluğu (>% 95): Bebeğin rahim içinde büyürken başlayan, yaşam boyu çok düşük bir boy ve ağırlığa sebep olan bununla beraber sekonder vezikoüreteral reflüye açığa çıkartan ve beslenme ile ilgili diğer sorunları oluşturur
  • Zihinsel engelli (>% 95): İleri derecede gelişimsel gecikme
  • Ekstremite anormallikleri (>% 95): Vakaların yaklaşık % 30’unda küçük veya hiç olmayan ön kollar ve eksik parmaklar. Bazı insanlardauzuv eksikliklerine görülmeyebilir ancak mikromelya (küçük eller), anormal oluşmuş baş parmaklar ve beşinci parmağın anormal eğriliği vardır (klinokostik). Önkol kemiklerinin kaynaşması (radyulnar sinostoz) yaygındır ve dirseklerde bir yıpranma ile sonuçlanabilir. Vakaların % 80’inden fazlasında küçük ayaklar ve birleşik ayak parmakları (eş zamanlı olarak) görülebilir.
  • Aşırı kıllık: Yüzde, sırt ve kollarda (hirsutizm) vakaların % 80’inden fazlasında.

Daha hafif sendromlu insanlar genellikle karakteristik yüz özelliklerinin çoğuna sahiptir, ancak daha az ciddi bilişsel ve üst ekstremite defektleri ve hafif zihinsel sakatlığı vardır (bazı durumlarda zeka normaldir). SMC3, RAD21, HDAC8 veya SMC1A genlerinde değişkenleri olan kişilerde daha hafif bir sendrom yaygın olarak görülür.

Tedaviler

Cornelia de Lange sendromu (CdLS) vücudun birçok farklı sistemini etkilediğinden, tıbbi yönetim genellikle bir doktor ekibi ve diğer sağlık profesyonelleri tarafından sağlanmaktadır. Bu durumun tedavisi, her insanda bulunan belirti ve semptomlara göre değişir [4,5]:

  • Beslenme gereksinimlerini karşılamak ve büyüme gecikmesini iyileştirmek için ilave formüller ve / veya gastrostomi tüpü yerleşimi
  • Devam eden fiziksel, mesleki ve konuşma terapileri
  • İskelet anormallikleri, gastrointestinal problemler, konjenital kalp defektleri ve diğer sağlık problemlerini tedavi etmek için cerrahi
  • Nöbetleri önlemek veya kontrol altına almak için kullanılan ilaçlar

Hastalığın Seyri

Cornelia de Lange sendromlu kişilerde ortalama yaşam süresi göreceli olarak normaldir ve etkilenen çocukların çoğu yetişkinlikte yaşar. Bununla birlikte, özellikle kalp veya boğazdaki ciddi malformasyonlardan etkilenen bazı insanlarda ortlama yaşam süresini azaltabilir [6,7].

Kalıtım Deseni

Mutasyona uğramış gene bağlı olarak, Cornelia de Lange sendromu (CdLS), NIPBL, SMC2 veya RAD21 genlerindeki varyasyonlardan kaynaklandığı zaman otozomal dominant bir şekilde miras alınabildiği gibi, SMC1A veya HDAC8 genlerindeki değişikliklerden kaynaklandığı zaman X’e bağlı bir kalıtım değerine sahip olabilir. Bununla birlikte, çoğu vaka (% 99’dan fazla), yeni (de novo) mutasyonlardan kaynaklanmaktadır. Bu da ebeveynlerden miras alınmadığı ve ailesinde bu hastalığın görülmediği kişilerde meydana gelebileceği anlamına gelir [4,5].


Görülme Sıklığı

Tam insidansı bilinmemekle birlikte, Cornelia de Lange sendromu muhtemelen 10.000 ila 30.000’de 1  yenidoğanda görülebilir. Bunun nedeni tanısı konulmayan durumlardan kaynaklanmaktadır çünkü hafif veya nadir özelliklere sahip bireyler Cornelia de Lange sendromuna sahip olarak tanınmayabilir [8].

Hastalığın Diğer İsimleri

  • Brachmann de Lange syndrome
  • CDLS
  • De Lange syndrome
  • Typus degenerativus amstelodamensis


Örnek Vaka

Daha önce hiç bildirilmemiş bu vakada mikrognati, gecikmiş erüpsiyon, çürük dişler, eksik dişler ve periodontal problemleri olan 13 yaşında bir hasta gösterilmektedir. Babanın kız çocuğuyla aynı dişlere sahip olduğu da tespit edilmiştir. [1]

Figür 1: Cornelia de lange sendromlu hastanın yüz görünümü [1]

Figür 2: Beşinci parmağın klinodaktili [1]

Figür 3:                Ortopantomograf çoklu tutulan süt dişlerini ve daimi dişlerin eksik olduğunu göstermektedir [1]

Figür 4: Prognatik maksilla ve çıkıntılı maksiller dişleri gösteren lateral sefalometrik radyografi [1]

Kaynaklar

  1. Leena Verma, K. (2019). Brachman de Lange syndrome. Retrieved from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3220152/ Accessed 3/3/2019
  2. Cornelia de Lange syndrome. Genetics Home Reference (GHR). 2015; http://ghr.nlm.nih.gov/condition/cornelia-de-lange-syndrome.
  3. CdLS Foundation. Genetic Information. http://www.cdlsusa.org/research/genetic-information.htm. Accessed 3/10/2019.
  4. Deardorff MA, Clark DM & Krantz ID. Cornelia de Lange Syndrome. GeneReviews. 2016; http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK1104/#cdls.Diagnosis.
  5. Mustafa Tekin, MD. Cornelia De Lange Syndrome. Medscape Reference. April 2015; http://emedicine.medscape.com/article/942792-overview.
  6. Frequently Asked Questions: Is life expectancy known?. CdLS Foundation. http://www.cdlsusa.org/what-is-cdls/frequently-asked-questions.htm#life-expectancy. Accessed 3/8/2019.
  7. Deardorff MA, Clark DM, Krantz ID. Cornelia de Lange Syndrome. GeneReviews. October 2011; http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK1104/. Accessed 3/8/2019.
  8. Cornelia de Lange syndrome – Genetics Home Reference – NIH. (n.d.). Retrieved from https://ghr.nlm.nih.gov/condition/cornelia-de-lange-syndrome#statistics Accessed 3/8/2019.